Het was natuurlijk altijd al zo, maar zo ongeveer een halve eeuw terug, in de jaren 60, begon het bredere besef door te dringen, dat extase een legitieme menselijke behoefte is. Net zo essentieel voor de geestelijke – en lichamelijke gezondheid als behoorlijke voeding, vitamines, rust en recreatie. Omdat extase in jouw dagen en weken misschien zeldzaam is, is het wellicht een goed idee om te proberen te formuleren wat het ook al weer inhoudt.


Extase is: de sensatie van je over te geven aan vibraties en soms ook inzichten, die je uit je zogenoemde ‘zelf’ halen, zoals bij Yoga, Tai Chi, mediteren, in stilte luisteren naar klankschalen.

Over het algemeen is het ‘zelf’ , het ‘ik’ als directe ervaring niet veel meer dan een chronische spierspanning- een ingesleten gewoonte om je te verzetten tegen het pulseren van het leven. Dat kan misschien verklaren waarom niet-extatische mensen met recht “stug’, ‘strak’ of ‘niet soepel’, of ‘stijfjes’ genoemd worden.

Extase gaat verder dan genot

Extase gaat verder dan genot. Gewoonlijk zien wij het lichtspectrum van de regenboog als een strook, een band waarbij het rood aan de ene en het violet aan de andere kant zit en zodoende zien wij niet dat violet de mix is van rood en blauw. Daarom zou je het regenboogspectrum ook kunnen weergeven als een ring van concentrische cirkels in plaats van een strook. Maar haar in het oog springende centrale cirkel waar bleek, helder geel het dichtst in de buurt komt bij wit licht. Dat zou dan staan voor extase. Maar je kan het op twee manieren benaderen: beginnen bij violet: via de blauwe en groene schakeringen van plezier of via de rode en oranje tinten van pijn.

De negatieve- en de positieve benadering

Dit verklaart waarom extase bereikt kan worden door strijd, door ascetisch afzien, zelfkwelling en door de vele variaties van sadomasochistische seksualiteit. Dit noemen we de linksom-benadering, oftewel de negatieve benadering. De rechtsom-, of de positieve benadering is door middel van liefdevolle, optimistische activiteiten.

Aangezien beide benaderingen hetzelfde punt bereiken, moet vermeld worden dat extase altijd een genot/pijn ervaring is, net zoals iemand huilen kan van blijdschap of zoals er een zekere mate van pijn is bij een intens seksueel orgasme.

Verrukkelijk partijtje

Pure extase kan daarom niet lang worden verdragen. Zoals de Bijbel zegt: “Niemand kan God zien en leven”. Maar regelmatig plonsen in extase transformeert je normale bewustzijn. De wereld van alledag wordt stralend en transparant. De chronische neuromusculaire spanning tegen de wereld verdwijnt, alsmede het gevoel dat je je eigen lichaam voortsleept als een last. Je voelt je licht, bijna gewichtsloos, je realiseert je dat je één bent met een planeet die gemakkelijk en soepel door het heelal valt. Het is zoiets als het gelukkige, opgeluchte, energieke gevoel dat je krijgt na een verrukkelijk partijtje van liefde bedrijven midden op de dag.

Afternoon Delight – The New Love Generation

De Extase van Theresia

De Extase van Theresia (1647–1652) is een meesterbeelhouwwerk  van de Italiaanse kunstenaar Gian Lorenzo Bernini uit de tijd van de barok. Het beeld is te vinden in de basiliek van Santa Maria della Vittoria in Rome.

Het beeld staat in de kapel van de familie Cornaro in de basiliek. Deze hele kapel is gewijd aan de Spaanse mystica Theresia van Ávila (1515-1582), aan wie, zo gaat het verhaal, een engel is verschenen. De engel doorboort haar hart met een gouden pijl en laat haar achter ‘in vuur en vlam door Gods liefde’.

De heilige Theresia van Avila beschrijft in haar boek Mijn leven in eigen woorden de extase die in het beeld te zien is:

“Ik zag in zijn handen een brede, gouden lans met aan het uiteinde een weinig vuur, meen ik. Hij scheen ze mij een paar maal doorheen het hart tot in de ingewanden te stoten. Bij het terugtrekken ervan was het net of deze mee werden uitgerukt, terwijl ik zelf, vervuld van vurige liefde tot God, achterbleef. De hevige pijn die ik daarbij voelde, deed me zachtjes kreunen (…) Toch was die onuitsprekelijke pijn buitengewoon zoet. Het is dan ook onmogelijk naar het einde ervan te verlangen. De ziel kan met niets minder tevreden zijn dan met God zelf. Dit is geen lichamelijke, maar een geestelijke pijn, al heeft ook het lichaam er enigszins en zelfs opmerkelijk deel aan. Hier heeft een zoet verkeer plaats tussen de ziel en God. Ik smeek Hem het te laten smaken aan ieder, die me van leugen verdenkt”.