1981 was het jaar waarin de eerste PC beschikbaar werd: de IBM Personal Computer (type 5150). Het computerbezit in Nederland was nog minimaal: minder dan 1% van de huishoudens had er een. Dit is een schatting want het CBS begon pas vanaf 1985 met het officieel bijhouden van het computerbezit.
Op 10 januari 1981 sprak J. Krishnamurti (hij was toen 85 jaar) over computers
Tijdens een openbare lezing in Madras. Hij noemde computerkracht “artificiële intelligentie”. Al vanaf de jaren 50 en 60 sprak hij over het mechanische karakter van het menselijk brein en gebruikte hij termen als ‘elektronische hersenen’ of ‘mechanische intelligentie’. De specifieke term AI introduceerde hij in diverse lezingen en dialogen die hij gaf tussen 1981 en 1985.
De IBM PC was naar hedendaagse maatstaven extreem beperkt maar maakte wel voor een breed publiek een aantal functies beschikbaar :tekst verwerken (EasyWriter), rekenen in tabellen, tekstspelletjes en administratie. Gegevens werden opgeslagen op floppydisks met een capaciteit van slechts 160 tot 320 KB per diskette.
De intelligentie van ons eigen denken is net als AI ook mechanisch, kunstmatig en geprogrammeerd
Tijdens zijn openbare lezingen sprak hij uitgebreid over hoe de computer en artificiële intelligentie de activiteiten van het menselijk denken gaan overnemen. Hij stelde hierin de profetische vraag: wat blijft er van de mens over als computers alles kunnen wat het menselijk denken ook kan?
Ojai, Verenigde Staten (1981): Tijdens kleinschalige groepsdiscussies sprak hij over het thema “The Intelligence of Thought Is Also Artificial”, waarin hij computerkracht direct definieerde als kunstmatige intelligentie.
Bombay en Saanen (1981–1983): In deze lezingen legde hij uit dat het menselijk brein net als een computer geprogrammeerd is door cultuur en achtergrond, en dat AI deze mechanische processen simpelweg sneller en beter kan imiteren.
Rajghat, India (1985): In zijn laatste levensjaren voerde hij specifieke discussies met wetenschappers als David Bohm (quantum-fysicus), dr. Asit Chandmal (computerwetenschapper en data-expert) en diverse Indiase geleerden over de opkomst van AI en het feit dat computers alle menselijke kennis zouden gaan bevatten.
Zijn kernboodschap was dat echte, pure intelligentie, gekoppeld aan compassie en inzicht, iets is wat een computer nooit kan bezitten, omdat het buiten het bereik van het geprogrammeerde geheugen ligt.
De opkomst van de technologie, zegt Krishnamurti, stelt de mens voor een keuze: óf vervallen in oppervlakkig vermaak en entertainment, óf naar binnen treden en een diepgaande psychologische revolutie doormaken in het ontdekken van een intelligentie en bewustzijn die een machine nooit kan repliceren.
Samenvatting van de vijfde toespraak van J. Krishnamurti in Madras (nu Chennai), 1981
“De computer kan alles wat de mens kan. Hij kan leren. Hij is geprogrammeerd zoals ons brein geprogrammeerd is: om katholiek te zijn, protestant, hindoe of boeddhist. Begrijpt u dit allemaal? Natuurlijk. Uw brein is geprogrammeerd; of u dat nu wilt of niet, u moet dat wel onderkennen. Anders zou u zichzelf geen hindoe of communist noemen.
Uw brein met alle ervaring, kennis enzovoort wordt nu overgedragen aan de computer
Uw brein is in de loop der tijd gevormd en in die tijd – waarin ervaring, kennis enzovoort worden opgedaan – is dat brein geprogrammeerd en geconditioneerd om op bepaalde manieren te reageren. Dit is onvermijdelijk. Dat brein wordt nu overgedragen aan de computer. Besef dit goed. De computer wordt uw brein, het menselijk brein. De computer en de robot worden al ingezet bij de productie van goederen, zoals auto’s.
De samenleving zal volledig op zijn kop worden gezet
Er gebeurt van alles. Over een jaar of tien, vijftien zult u werkloos zijn. U zult dit onder ogen moeten zien. De samenleving zal volledig op zijn kop worden gezet. Het staat te gebeuren; of u het nu wilt of niet, het staat voor de deur. Begrijpt u de ernst hiervan? Ik vraag me af of dat zo is.
Dat denken met al zijn kennis is overgebracht op de computer en de robot
Dat uw brein – dat zo buitengewoon capabel is geweest, dat talloze vormen van leed heeft gekend en in grote angst leeft, bang en onzeker is en deel uitmaakt van de hele psychologische wereld die voortkomt uit het denken…dat dat denken, met al zijn kennis, is overgebracht op de computer en de robot. Wat is de mens dan nog? Begrijpt u mijn vraag?
Jullie lachen en zien de ernst niet in wat ons overkomt
Als de computer alles kan wat u kunt – wat uw brein kan, namelijk leren… hij kan zichzelf corrigeren, hij kan veel meer voorzien dan mensen kunnen, zijn reacties zijn ogenblikkelijk, omdat hij zo geprogrammeerd is. Wat is de mens dan? Begrijp je dit allemaal? Computers zeggen: ik geloof in God. O, jullie lachen; jullie zien de ernst niet in van alles wat ons overkomt.
Als de machine alles nog beter kan dan jij, wat ben jij dan?
De computer kan een gedicht schrijven, kan componeren, kan diagnoses stellen die beter zijn dan die van welke arts dan ook. Begrijp je dat? En dan vraagt men zich af: wat is de mens, wat ben jij? Als de machine alles nog beter kan dan jij, wat ben jij dan?
Als de machine alles kan overnemen wat de mens kan wat blijft er dan voor ons over?
Het punt is: onze hersenen hebben mechanisch gefunctioneerd. Nietwaar? Ze geloven, ze geloven niet, ze creëren hun eigen goden, hun eigen filosofieën; de computer kan een filosofie creëren, beter dan welke filosoof dan ook. Wat blijft er dan voor ons over? Begrijp je mijn vraag? Als de machine alles kan overnemen wat de mens kan, en het nog beter kan doen dan wij, wat is een mens dan, wat ben jij?
Jij gelooft in God – de machine gelooft in God
Jij gelooft in God – de machine gelooft in God. Hij zal rituelen beter uitvoeren dan jij dat kunt. Hij kan theorieën bedenken die beter zijn dan die van welke filosoof dan ook. Begrijp je dit allemaal? Wat blijft er dan voor ons over? Wat overblijft, is onze psychologische wereld. Begrijp je? Ons verdriet, onze angsten, ons genot, onze onrust, onze enorme eenzaamheid.
Begrijp je dit allemaal?
Begrijp je dit allemaal? Dat is wat er voor ons overblijft. Niet je goden. De goden zijn door de mens bedacht, door het denken. Jij hebt goden gevormd naar je verlangens, je angsten. De computer kan dat dus allemaal ook.
Elo ~ The way life’s meant to be
Liedje van Jeff Lynne en Electric Light Orchestra, gereleased in juli 1981. Van de LP Time, een concept album over een man in de jaren 1980 die neergezet wordt in het jaar 2095 waar hij geconfronteerd wordt met ’technologische vooruitgang’ in de wereld. Er zijn ook dingen die sinds 1981 hetzelfde blijven. De VPRO gebruikt het intro van het nummer ‘Here Is The News’ van de LP Time al sinds oktober 1981 als herkenningstune, en de omroep gebruikt het tot op de dag van vandaag.
